Внимание
  • Отсутствие права доступа - Файл 'http:/fb.bashenc.ru/T/TOLSTOKLUV_SINISY.jpg'
  • Отсутствие права доступа - Файл 'http:/fb.bashenc.ru/T/TOLSTOKLUV_SINISY.jpg'

ҠАРАБАШ ТУРҒАЙҘАР (Paradoxornithidae), турғай һымаҡтар отрядына ҡараған ҡоштар ғаиләһе. 19 төрө билдәле, төньяҡ ярымшарҙа таралғандар. Башҡортостанда мамыҡас йәшәй. Ултыраҡ ҡош. Кәүҙә оҙонлоғо 14—17 см, ауырлығы 7—10 г, ҡанатының ҡоласы 17—20 см. Ҡауырһын ҡапламы йомшаҡ, ҡабарынҡы, ҡуйы. Башы һәм кәүҙәһенең аҫҡы яғы аҡ, ян‑яҡ сите алһыу төҫтә. Арҡаһы, ҡанаты һәм ҡойроғонда ҡара, аҡ һәм алһыу ерән төҫтәр берләшә. Күҙ эргәһендәге яланғас тиреһе ҡыҙғылт. Суҡышы конус формаһында, еңелсә күпкән. Ҡанаты түңәрәкләнеп бөтә, ҡыҫҡа. Ҡойроғо оҙон, киртләсле, осо уйымлы. Аяғы ҡара, бармаҡтары ҡыҫҡа, көслө һәм ныҡ бөгөлгән тырнаҡлы. Ағас башында оя ҡора. Ояһы ҙур, йомортҡа формаһында, мүктән, үләндәрҙән, лишайниктарҙан һәм туҙҙан төҙөй, төбөнә ҡауырһын, үҫемлек мамығы, йөн түшәй. Йылына 1—2 тапҡыр бала сығара, 6—16 ҡыҙғылт көрән таплы аҡ йомортҡа һала. Башлыса инә ҡош 12—13 көн баҫа. Яҡынса 8 йыл йәшәй. Бөжәктәр, уларҙың балағорттары, йомортҡалары, үрмәкселәр м‑н туҡлана. Йылға үҙәнендә, ваҡ ағаслы һаҙлы ҡайын урманында һәм ҡатнаш урманда йәшәй. Урман культуралары ҡоротҡостарын юҡ итә.

Ә.Ф.Мәмәтов

Тәрж. Г.А.Миһранова

Текст на русском языке

     © ГАУН РБ“Башкирская энциклопедия”, 2018             Все права на материалы, находящиеся на сайте http://башкирская-энциклопедия.рф, охраняются в соответствии с законодательством РФ, в том числе об авторском праве и смежных правах.