БЛАГОВЕЩЕН РАЙОНЫ, БР‑ҙың үҙәк өлөшөндә урынлашҡан. Төньяҡта — Мишкә, Ҡариҙел, көнсығышта — Нуриман, көньяҡта — Иглин һәм Өфө, көнбайышта Кушнаренко, Бөрө р‑ндары м‑н сиктәш. 1930 й. 20 авг. ойошторола, район составына Өфө кантоны улустары инә (ҡара: Административ район). 1963 й. 1 февр. бөтөрөлә, терр‑яһы Өфө р‑ны составына индерелә. 1965 й. 13 ғин. яңынан ойошторола. Майҙаны — 2259 км2. Адм. үҙәге — Благовещен ҡ., Өфөнән төньяҡҡа 42 км һәм Загородная т. юл ст. төньяҡ‑көнбайышҡа табан 18 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы (мең кеше): 1939 й. — 39,6; 1959 — 29,1; 1989 — 17,9; 2002 — 15,9; 2010 — 15,5. Милли составы (2002): урыҫтар — 56,1%, башҡорттар — 19,7%, мариҙар — 11,5%, татарҙар — 10,4%. Халыҡтың уртаса тығыҙлығы — 7,2 кеше/ км2. Районда 15 ауыл советы, 90 ауыл торама пункты, иң ҙурҙары: Ильина Поляна (2,0 мең кеше), Бедеева Поляна (1,7 мең), Удельно‑Дыуанай (1,1 мең) ауылдары.

Төп терр‑я рельефы — Ағиҙел буйы убалы тигеҙлегенән, төньяҡ‑көнсығыш сик өлөшө Өфө яйлаһының көньяҡ‑көнбайыш армыттарынан тора. Төньяҡ‑көнсығыш өлөшө — Башҡорт көмбәҙе сиктәрендә һәм уның ситке зонаһында, көньяҡ‑көнбайышы Бөрө биләне сиктәрендә урынлашҡан. Эзбизташ (Угрюмовский), ҡом‑ҡырсын ҡатнашмаһы (Антоновка, Түбәнге Ахлыстин, Яблочный һ.б.), балсыҡ һәм кирбесле ҡомло балсыҡ (Сургуч), кирбес‑черепица сеймалы (Николаевка), нефть ятҡылыҡтары (Трошкин, Фёдоровка һ.б.), ер аҫты һыуҙары ятҡылыҡтары (Өфө) асылған. Климаты континенталь, ҡоро. Уртаса йыллыҡ т‑ра 2,5°С, ғин. уртаса т‑ра −14,3°С, июлдә 19,5°С. Яуымтөшөмдөң уртаса йыллыҡ миҡдары 550—650 мм, йылы осорҙа 350—400 мм. Гидрографик селтәр Ағиҙел, Өфө йй. һәм уларҙың ҡушылдыҡтары, һыубаҫар туғай күлдәренән тора. Аҡһыл һоро урман тупрағы таралған, йылға үҙәндәре буйлап — туғай тупрағы. Район майҙанының 35%‑ын киң япраҡлы‑ҡара ылыҫлы урмандар ҡаплаған. Ландшафы урман‑далалы, антропоген факторҙар йоғонтоһонда үҙгәргән. Хайуандар донъяһы урман һәм дала төрҙәренән тора. Ҡарағай ултыртмалары (Благовещен ҡ.) — тәбиғәт ҡомартҡыһы.

2012 й. ауыл хужалығы ерҙәренең майҙаны 137,0 мең га тәшкил иткән (дөйөм майҙандың 60,6%‑ы), ш. иҫ. һөрөнтө ерҙәр — 46,0, сабынлыҡтар — 19,5, көтөүлектәр — 59,2; урмандар майҙаны — 83, ер өҫтө һыуҙары — 4,9. Район төньяҡ урман‑дала зонаһына инә. А.х. пр‑тиелары [7 АХПК, 4 ЯСЙ, 47 крәҫтиән (фермер) хужалығы] йәшелсә һәм картуф үҫтереүгә, ит‑һөт йүнәлешле һыйыр малы, ҡош үрсетеүгә махсуслаша. Район терр‑яһында “Турбаҫлы бройлерҙары” ААЙ урынлашҡан. Өфө эргәһендәге ТЭЦ, “Газпром трансгаз Уфа” ЯСЙ, “Өфө пластик массалар заводы” ЯАЙ, юл ремонтлау-төҙөү идаралығы эшләй. Район терр‑яһынан Өфө—Бөрө—Яңауыл, Благовещен—Павловка—Ҡыҙылъяр автомобиль юлдары үтә; Загородная т. юл ст. алып Башҡортостан биохимия комбинатына тиклем инә торған тимер юл һуҙылған. Судносылыҡ осоронда респ. райондары м‑н бәйләнеш Ағиҙел һәм Өфө йй. буйлап булдырыла. Б.р. үҙәк иҡтисади төбәккә инә.

Районда 32 дөйөм белем биреү мәктәбе, шуларҙың 16‑һы урта мәктәп (ш. иҫ. Благовещен гимназияһы №1), 18 мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы, “Олимп” үҫмерҙәр клубы; үҙәк район һәм 2 ауыл участка дауаханаһы, 25 фельдшер‑акушерлыҡ пункты; 4 клуб учреждениеһы, 21 китапхана бар. 3 халыҡ һәм 2 өлгөлө үҙешмәкәр сәнғәт коллективы эшләй. “Панорама” гәз. сыға.

М.Ф.Хисмәтов

Тәрж. З.Б.Латипова

Текст на русском языке

БЛАГОВЕЩЕН РАЙОНЫ

Яндекс.Метрика