УСНЕЯ (Usnea), пармелия һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған лишайниктар заты. Яҡынса 300 төрө билдәле, Евразияның, Төньяҡ Американың субарктик, уртаса бүлкәттәрендә һәм Үҙәк Америкала таралған. Башҡортостанда һаҡаллы У., еп һымаҡ У., яланғас У. һәм башҡа 11 төрө үҫә. Талломдары тармаҡлы, тырпайып йәки бер аҙ һалынып тороусан, ныҡ тармаҡланған, һорғолт йәки һарғылтйәшел төҫтә, төбөндә (гомф) төп ботағы ҡара төҫтә; үҙәк өлөшөндә үҙ-ара тығыҙ тоташҡан гифтарҙан барлыҡҡа килгән бау бар. Таллом ботаҡсалары цилиндр формаһында, оҙонлоғо 0,05–2 м, ҡайһы берҙә ҡыҫылған йәки соҡорло, тышҡы ҡатламы бөтөн йәки ярғыланған, шыма йәки ҡытырҙар, төйөрсөктәр, фибриллалар м‑н ҡапланған. Ботаҡтарының өҫтөндә һәм соралдарында (соредия тупланмаһы) күп һанлы ҡыҫҡа изидиялар, ҡайһы берҙә көрәк остарында — апотециялар үҫешә. Соредиялар, һирәгерәк таллом киҫәктәре ярҙамында үрсей. Ылыҫлы ағастарҙың олондарында һәм ботаҡтарында үҫә. Васмут У., лапландия У., сәскәле У. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән, Мораҙым тарлауығы тәбиғи паркы, Башҡорт ҡурсаулығы, Шүлгәнташ ҡурсаулығы, Көньяҡ Урал ҡурсаулығы терр‑яһында һаҡлана.

С.Е.Журавлёва

Тәрж. Г.А.Миһранова

 

 

 

 

 

 

Все права на материалы сайта охраняются в соответствии с законодательством РФ, в том числе об авторском праве и смежных правах.

ГАУН РБ “Башкирская энциклопедия” © 2015—2018