УҪМАН, Балтас р‑нындағы ауыл, Нөркә а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. 14 км һәм Көйәҙе т. юл ст. (Пермь крайы) К.‑Көнс. табан 78 км алыҫлыҡта Ҡыйғаҙы й. (Тере Танып й. ҡушылдығы) буйында урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. — 1050 кеше; 1920 — 1211; 1939 — 769; 1959 — 544; 1989 — 244; 2002 — 189 кеше. Башҡорттар, татарҙар йәшәй. Халҡы “Агротранссервис” ЯСЙ‑нда эшләй. Башланғыс мәктәп, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб бар.

    Ауылға 1738 й. керҙәшлек килешеүе б‑са Себер даруғаһы Танып улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә ш. уҡ даруғаның Имән а. яһаҡлы татарҙары (улар һуңынан типтәрҙәр ҡатламына күсә) нигеҙ һала. 1740 й. бында ш. уҡ шарттарҙа типтәрҙәрҙең яңы төркөмө, 19 б. уртаһында — мишәрҙәр килеп ултыра. Тәүге төпләнеүсе Асман (Оcман, Уҫман) Әзмәтовтың исеме м‑н аталған. 1865 й. 131 йортта 754 кеше йәшәгән. Игенселек, малс‑ҡ м‑н шөғөлләнгәндәр. Мәсет, 3 һыу тирмәне булған. 1906 й. мәсет, мәҙрәсә, 3 бакалея кибете теркәлгән. Р.З.Латипов, В.С.Сөләймәнов ошо ауылда тыуған.

Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов