УҪАҠ БӘШМӘГЕ, базидиомицеттар класының лекцинум затына ҡараған бәшмәктәрҙең бер нисә төрө. Төньяҡ ярымшарҙа таралған. Башҡортостанда һарғылт‑һоро, йәки ҡыҙғылт‑һоро У.б. һәм ҡыҙыл У.б. үҫә. Эшләпәләренең диам. 30 см тиклем, тәүҙә һабына ныҡлап һырынған ситле ярымшар формаһында, һуңынан ситтәре буйлап һалынып тороусы тиресәле мендәр рәүешендә, ҡыҙыл‑һары һәм ерән‑ҡыҙыл, һарғылт‑һоро У.б. – асығыраҡ төҫтә. Гименофоры бысраҡ аҡ йәки һорғолт төҫтә, ваҡ йомро күҙәнәктәр м‑н. Һабының оҙонлоғо 8–15, ҡалынлығы 1,5–3 см, цилиндр формаһында, ҡайһы берҙә төбөнә табан киңәйә, һорғолт‑аҡ төҫтә, аҡ, һуңынан һоро, һарғылт‑һоро, У.б. һоро, һуңынан ҡара төҫтәге тәңкәләр м-н. Итсәһе тығыҙ, аҡ төҫтә, һынған урынында күк төҫкә инә. Спора онтағы тутлы көрән төҫтә. Уҫаҡ м‑н, һирәгерәк – ҡайын, имән, ҡарағай һ.б. м‑н микориза барлыҡҡа килтерә. Ҡыҙыл У.б. япраҡлы һәм ҡатнаш урмандарҙа, һарғылт‑һоро У.б. ғәҙәттә респ. бөтә терр‑яһында ҡайынлыҡтарҙа һәм ҡайын м‑н ҡатнаш урмандарҙа үҫә; июндән сент. тиклем осрай. Ашарға яраҡлы бәшмәк.

И.Е.Дубовик

Тәрж. Г.А.Миһранова

Илл.: Ҡыҙыл уҫаҡ бәшмәге (Leccinum aurantiacum)