УРОМИЦЕС (Uromyces), тут бәшмәктәре төркөмө. Яҡынса 600 бер һәм төрлө хужалы төрҙәре билдәле, киң таралған. Башҡортостанда бер нисә тиҫтә төрө бар. Йышыраҡ осраҡта ҡуҙаҡлылар (уредо- һәм телейтостадиялар) һәм һөтлөгән һымаҡтар (эцидиялар) ғаиләһенә ҡараған үҫемлектәрҙә паразит булып йәшәйҙәр. Үҫеше тулы һәм тулы булмаған цикллы бәшмәк. Пикниялары батынҡы, шар йәки бәләкәй фляга формаһында, перифиз өлпөһө м‑н (стериль гифтар). Эцидиялары перидий м-н (тышса). Уредоспоралары (тышсаһы ваҡ сәнскеләр м‑н ҡапланған) һаптарҙа, тутлы‑һоро төҫтә. Пустулаларҙан айырылып сыҡҡанда спора һабы м-н бергә ысҡына. Телейтоспоралары бер күҙәнәкле. Телейтоспоралар биреү үҫемлектәрҙең зарарланған ағзаларында ҡара төҫтәге бәрхәт мендәрҙәр барлыҡҡа килтерә. Ауырыуҙың симптомдары – тутлы‑һоро төҫтәге таптар йәки һыҙаттар. БР‑ҙа иң зарарлылары – борсаҡ, клевер һәм люцерна туты. Зарарланған үҫемлектәр аҙ уңыш бирә. У. ҡотолоу өсөн ҡуҙаҡлыларҙың ҡалдыҡтарындағы базидио- һәм телейтоспоралы тупраҡҡа коллоидлы көкөрт һибәләр, ш. уҡ уларҙың хужалары – сүп үләндәре (мәҫ., һөтлөгән) м-н көрәш тә һөҙөмтәле була.

М.Ю.Шәрипова

Тәрж. Г.А.Миһранова