ФРИНА (Triphysa phryne), күбәләктәр отрядының сатиридалар ғаиләһенә ҡараған бөжәк. Башлыса Евразияның уртаса бүлкәтенең көньяҡ өлөшөндә таралған. Ҡанаттары йәйгәндә 30—36 мм, йомрайтылған, киң, ата бөжәк ҡанатының өҫ яғы көрәнһыу һоро төҫтә, инә бөжәктеке — мәрүәт ялтырауыҡлы һарғылт аҡ; аҫҡыһы — һеңерҙәре буйлап көмөш‑аҡ өрҙөртмәле көрән төҫтә. Ҡанат ситтәре буйлап эсендә көмөш‑аҡ нөктәләре булған бер нисә ҡара тап бар. Йомортҡалары йәшел төҫтә, ҡыҫҡартылған бокал формаһында, мал аҙығы үҫемлектәре япраҡтарына һала. Ҡарышлауыҡтары 3 см оҙонлоҡта, йәшел төҫтә, орсоҡ формаһында, кәүҙәһе (артҡы сегменты икегә бүленгән) һәм башы бер аҙ төклө, арҡаһы буйлап йәшкелт һоро һыҙат үтә, уға параллель рәүештә уң һәм һул яҡтан икешәр ҡыҙыл кирбес төҫөндәге ике нескә һыҙыҡ урынлашҡан. Ҡыяҡлыларҙа үҫешә. Ҡурсағы йомортҡа формаһында. Республика шарттарында бер йыл эсендә 1 быуын үҫешә. Ҡурсағы ҡышлай. Күбәләктәр апр.—майҙа оса. Көндөҙ ҡояшлы көндә әүҙем. Ҡарышлауыҡтары һолобаш һ.б. ҡыяҡлылар м‑н туҡлана. Йырындарҙың ҡоро битләүҙәрендә, иҫке ҡалдауҙарҙа, ҡыуаҡланған урындар буйлап, дымлы түбәнлектәр ситтәрендә йәшәй. Республиканың көньяҡ өлөшөнөң далалы р‑ндарында осрай. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.

Илл.: Фрина (Triphysa phryne): а — инә бөжәк; б — ата бөжәк

М.Ғ.Миһранов

Тәрж. Г.А.Миһранова

Текст на русском языке

Яндекс.Метрика