ФОМИТОПСИС (Fomitopsis), базидиомицеттар класының афиллофор һымаҡтар тәртибенә ҡараған бәшмәктәр төркөмө. Бер нисә тиҫтә төрө билдәле, киң таралған. БР‑ҙа яҡынса 5 төрө бар. Емешлек тәндәре күп йыллыҡ, йәйенке йәки йәйенке-ҡайтарылмалы, ултырма, тояҡ формаһында, ҡалын, һирәгерәк осраҡта нескә (ҡалынлығы яҡынса 1 см), кигермәк йәки ҡалын тиресәле-кигермәк. Эшләпәһенең өҫкө йөҙө бураҙналы, ваҡ йыйырсыҡлы, һиҙелерлек йәки асыҡ булмаған зоналар м‑н, төрлө төҫтәге ҡабыҡ м‑н ҡапланған. Туҡымаһы аҡ, асыҡ йәки сағыу төҫтә, балауыҙ рәүешле, сүсле, ағас һымаҡ ҡаты, итләс. Гименофоры ҡатламлы, көпшәле, йыл һайын үҫә; күҙәнәктәре ваҡ. Споралары төрлө формала, эре түгел, ҡалын йәки йоҡа көплө, нигеҙендә һуҙылған йәки киҫек, төҫһөҙ тиерлек, шыма тышсалы, һирәк осраҡта амил йәки декстриноид рәүешле булалар. Ф. башлыса ҡороған үҙағаста үҫә; тамырҙарҙың тутыҡ тибындағы һоро, тамыр губкаһы (ылыҫлы тоҡомдарҙың паразиты) сыбар серек тыуҙыра. Дарыу Ф. составында биологик актив матдәләр – агарицин к‑таһы бар.

Илл.: Фомитопсистар: 1 – йәйкә рәүешле фомитопсис (Fomitopsis scutellata); 2 – ал фомитопсис (Fomitopsisrosea); 3 – тамыр губкаһы (Fomitopsis annosa)

Г.Ғ.Ҡужәхмәтов

Тәрж. Г.А.Миһранова

Текст на русском языке

Яндекс.Метрика