ФОМА (Phoma), сферопсид һымаҡтар тәртибенә ҡараған дейтеромицеттар заты. Яҡынса 200 төрө билдәле, киң таралған. БР‑ҙа бер нисә тиҫтә төрө бар. Пикнидалары шар, эллипс формаһында, субстратҡа күмелгән, ҡайһы берҙә сығып торған, ябай порус йәки конус формаһындағы имсә рәүешле ауыҙса м-н; көптәре ҡара төҫтә, нескә, параплектенхим. Конидия биргестәре ябай, радиаль урынлашҡан йәки бөтөнләй юҡ. Конидиялары бер күҙәнәкле, төҫһөҙ, һирәк осраҡта һарғылт төҫтә, йомортҡа, цилиндр формаһында, тура йәки бөгөлгән; пикнидаларҙа лайлаға батҡан һәм ул ҡабарғанда тышҡа сыға. Күпселек төрҙәре – сапрофиттар йәки факультатив паразиттар (тамыр Ф. һәм сөгөлдөр Ф. азотты фиксациялауға һәләтле), уларҙың йәшәү циклының бер өлөшө тере үҫемлектәрҙәүтә. Респ. ваҡ Ф. (46 ғаиләгә ҡараған үҫемлектәрҙә паразит булып йәшәй), лингам Ф., сөгөлдөр Ф., укроп Ф. (үҫемлектәрҙең вегетатив өлөштәренә зыян килтерә) киң таралған. Күп төрҙәре иген, йәшелсә культураларының һ.б. паразиттары булып тора, ауырыуҙар – фомоздар тыуҙыра. Ф. ҡайһы бер төрҙәре буяу ҡаплауҙарын, бетонды һ.б. зарарлай.

М.Ю.Шәрипова

Тәрж. Г.А.Миһранова

Текст на русском языке

Яндекс.Метрика