ФЛЮОРИТ (лат. Fluorum — фтор), п л а в и к ш п а т ы, фторидтар класы минералы, CaF2. Составына ерҙә һирәк элементтар ҡушылмалары инә. Кристалдары куб, октаэдр формаһында. Айырым кристалдар, ҡушылмалар, друзалар, бөртөклө, бағаналы, сүсле агрегаттар рәүешендә осрай. Ф. тупраҡлы төрө — ратовкит. Үтә күренмәле, ярым үтә күренмәле, төҫһөҙ, йәшел, шәмәхә, һары һ.б. төҫтә, быяла кеүек ялтыр. Ҡатылығы 4, тығыҙлығы 3180 кг/м3, йәбешкәклеге камил. Төрлө сығышлы, айырыуса гидротермаль, ятҡылыҡтарҙа киң таралған минерал; ш. уҡ ултырма тоҡомдар тупланғанда һәм вулканизм ваҡытында барлыҡҡа килә. Ҡара металлургияла флюс сифатында, электродтар, яһалма криолит, плавик к‑таһы һәм фторҙың башҡа берләшмәләрен алыу өсөн ҡулланыла. Ф. үтә күренмәле төрҙәре — оптик сеймал. Коллекция һәм биҙәү ташы итеп файҙаланыла. Башҡортостандың платформалы өлөшөндәге аҫҡы һәм өҫкө пермдең ултырма ҡатламдарында осрай; көңгөр ярусының ирен свитаһында тау тоҡомдарының 30%‑ын тәшкил итеүе мөмкин. Башҡорт мегантиклинорийы сиктәрендә Соран флюорит ятҡылығы, аҫҡы рифей тоҡомдарына ҡараған бер нисә мәғдән сығанағы билдәле.

А.А.Алексеев

Тәрж. Э.М.Юлбарисов

 

 

 

Текст на русском языке

Все права на материалы сайта охраняются в соответствии с законодательством РФ, в том числе об авторском праве и смежных правах.

ГАУН РБ “Башкирская энциклопедия” © 2015—2018