ҮЛӘНДӘР ҠАТНАШМАҺЫ, бер йыллыҡ йәки күп йыллыҡ ҡуҙаҡлылар һәм ҡыяҡлыларҙан яһалма рәүештә төҙөлгән үҫемлектәр япмаһы. Файҙаланыу ысулы б‑са — сабынлыҡ, көтөүлек, сабынлыҡ‑көтөүлек Ү.ҡ.; составы б‑са ябай (2—3 төр үләнде үҙ эсенә ала; 2—3 йыл дауамында ҡулланыу өсөн), ярым ҡатмарлы (3—4; 4—6 йыл дауамында) һәм ҡатмарлы (5—6; 7‑нән ашыу йыл дауамында) Ү.ҡ. айырыла. Ү.ҡ. өсөн төр һәм сорттарҙы һайлап алыу үҫемлектәрҙең биол., экологик һәм хужалыҡ‑производство үҙенсәлектәрен иҫәпкә алып тормошҡа ашырыла, орлоҡтарҙың тәҡдим ителгән нормалары файҙаланыла. Сабынлыҡ ерҙәре өсөн Ү.ҡ. вегетация осоро һәм фенологик фазаларҙы үтеү ваҡыты бер үк булған үләндәрҙән, көтөүлек ерҙәре өсөн өлгөрөү ваҡыты төрлө булған, башлыса түбәндә һәм үрҙә үҫкән, тапалғандан һуң яҡшы үҫеп сыҡҡан үләндәрҙән төҙөлә. Ҡыҫҡа ваҡытлы үлән ҡатнашмалары ялан сәсеүәйләнештәрендә, уртаса ваҡытлы — ялан сәсеү әйләнештәренең болонло һәм буш баҫыуҙарында, күп йыллыҡ үлән ҡатнашмалары сәсеү әйләнешенә инмәгән баҫыуҙан тыш участкаларҙа ҡулланыла. Башҡортостанда төньяҡ урман‑дала зонаһында һәм төньяҡ‑көнсығыш урман‑дала зонаһында болон тимофеевкаһы м‑н болон клеверы, көньяҡ урман‑дала зонаһында һәм Урал алды дала зонаһында арышбаш, бейек ирғылсыҡ, ҡылсыҡһыҙ ваҡ күстерә, һабаҡсаһыҙ аҡтамыр йәки сүсле регнерия м‑н күк гибрид люцерна сәселә. Урал аръяғы дала зонаһында арышбаш, ваҡ күстерә, күк йәки һабаҡсаһыҙ аҡтамыр, себер йәки ҡуһа тауҡыяғы м‑н люцерна һәм йылҡы борсағынан торған сәсеүлектәр киң таралған.

Әҙәб.: Надежкин С.Н. Конвейерное производство кормов в Башкортостане. Уфа, 2003; шул уҡ. Многолетние кормовые растения. Уфа, 2003.

С.Н.Надежкин

Тәрж. Г.А.Миһранова

Яндекс.Метрика