ҮГӘЙ ИНӘ ҮЛӘНЕ (Tussilago), астра һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Ябай Ү.и.ү. төрө м‑н бирелгән, Евразияла, Төньяҡ Африкала, Төньяҡ Америкала таралған. Йәйелеүсән тармаҡлы тамырһабағы булған күп йыллыҡ үлән. Сәскә үрендеһе (иртә яҙҙа үҫешә) ябай, төҙ, бейеклеге 10—25 см, ҡуйы ҡыҙыл‑шәмәхә, тәңкә рәүешле, оҙонса‑йомортҡа формаһындағы япраҡлы. Йәшел тамыр яны япрағы йомро‑йөрәк формаһында, ситтәре уйымлы‑киртләсле, өҫ яҡтан төкһөҙ, аҫтан аҡһыл кейеҙ төклө, сәскә атҡандан һуң үҫешә. Сәскәһе һары төҫтә, күп һанлы, кәрзиндәргә йыйылған: ситке инә сәскәләре телле, урталағы ата сәскәләр – көпшәле. Апр.—майҙа сәскә ата. Емеше – аҡ төҫтәге, күп рәтле төктәрҙән торған өлпөлө орлоҡса, май—июндә өлгөрә. Һыу ятҡылыҡтары ярҙарында, балсыҡлы битләүҙәрҙә, ташландыҡ ерҙәрҙә, соҡорҙарҙа, дымлы урмандарҙа һәм ҡыйүләндәре булараҡ баҫыуҙарҙа үҫә; БР‑ҙың бөтә терр‑яһында таралған. Баллы, дарыу үҫемлеге. Мал ашай.

Н.В.Маслова

Тәрж. Г.А.Миһранова

 Илл.: Ябай үгәй инәүләне (Tussilago farfara) 

Яндекс.Метрика