УҪЫ УҠСЫЛАР БРИГАДАҺЫ 61‑се, 1918 й. июнендә Бөрөөйәҙендә Төньяҡ Урал-Себер фронты командующийы Р.И.Берзиндың бойороғо б‑са 1‑се Бөрө уҡсылар бригадаһы булараҡ ойошторола; 1919 й. мартынан 61‑се уҡсылар бригадаһы, 1922 й. апр. 61‑се Уҫы уҡсылар бригадаһы. Бригада составына 1‑се, 2‑се һәм 3‑сө Бөрө (1919 й. мартында ошоға ярашлы 181‑се, 182‑се һәм 183‑сө тип үҙгәртелә) уҡсылар полктары, Балтик буйы диңгеҙселәре отряды, Архангел отряды һәм артиллерия батареяһы, 1‑се Путилов артиллерия батареяһы ингән. Көнсығыш фронттың 5‑се Урал (1919 й. 21‑се тип үҙгәртелә, 1920 й. алып — 21‑се Пермь) уҡсылар див., 3‑сө (1918 й. сент.—дек.), 2‑се (1918 й. дек. – 1919 й. июле) армиялары, Көньяҡ фронттың 9‑сы армияһы (1919 й. окт. – 1920 майы, ғин. тиклем дивизиянан башҡа), Көнбайыш фронттың 6‑сы (1920 й. май—июне), 3‑сө (1920 й. июль—дек.) армиялары составына ингән. Граждандар һуғышы осоронда 1918 й. июне – 1919 й. авг. Оханск, Уҫы, Көңгөр, Екатеринбург һәм Силәбе ҡҡ., 1919 й. окт. — 1920 й. майында — Борисоглебск, Новохопёрск, Калач, Богучар, Новочеркасск, Екатеринодар һәм Новороссийск ҡҡ. өсөн алыштарҙа; 1920 й. йәйендә совет-поляк һуғышында Варшава һәм Лида ҡҡ. эргәһендәге алыштарҙа ҡатнашҡан. 1920 й. дек. башлап Невель, 1921 й. февр. — Омск, 1922 й. апр. Уҫы ҡҡ. урынлашҡан. 1922 й. июнендә таратыла. Бригада ком. П.И.Деткин (1918 й. — 1919 й. февр.) билдәле.

Әҙәб.: Чикуров Н.В. Комбриг П.Деткин. Пермь, 1971; Дублённых В. 61‑я Осинская бригада 21‑й стрелковой дивизии //Вооружённые формирования Урала периода Гражданской войны: ист. зап. Екатеринбург, 2002.

В.В.Дублённых

Тәрж. М.Х.Хужин