СӘЛМӘНОВА Айһылыу Рафиҡ ҡыҙы (2.1.1957, Өфө), композитор. БР‑ҙың атҡ. сәнғәт эшмәкәре (2007). Композиторҙар союзы ағзаһы (1988). Р.В.Сәлмәновтың ҡыҙы. Алма‑Ата консерваторияһын тамамлағандан һуң (1983; А.В.Бычков класы) 11‑се музыка мәктәбендә уҡыта, 1993—95 йй. “Башҡортостан” ТРК‑ның “Музыка” ижади берекмәһе мөхәррире, 1994 й. алып М.Исҡужин ис. 136‑сы башҡ. лицейында, 2008 й. башлап Ф.Камаев ис. 2‑се балалар сәнғәт мәктәбендә уҡыта (бөтәһе лә — Өфө). С. музыкаһына романтизм, башҡ. фольклорына мөрәжәғәт итеү, заманса композиция техникаһын ҡулланыу хас. Ижадында төп урынды симфоник музыка алып тора, уға тембр‑колористик хәл ителеш һәм оҙон көйгә, рагаға яҡын булған импровизация стиле хас: Симфоник оркестр өсөн концерт‑симфония (1983), Ш.Анаҡ шиғырына “Ерҙең яралары” (1985), Р.Й.Ғарипов шиғырына “Рәми” (1992) вокаль‑симфоник поэмалары, “Арҡайым” (“Аркаим”, 2000) симфонияһы, “Шишмә буйында” (“У родника”, 2001) 1‑се һәм “Уяныу” (“Пробуждение”, 2002) 2‑се симфоник медитациялары, “Аҡбуҙат” эпосы б‑са “Шүлгәнкүл” (“Шульген‑куль”, 2001), “Ҡәнәғәтлек” (“Умиротворение”, 2007) симфоник картиналары, Р.З.Хан-тимеров шиғырына “Мин — ҡурай” (“Я — курай”, 2002) поэторияһы, Ғарипов тәржемәһендә Ғ.Хәйәм шиғырына “Был көнгә шат бул” (2008) кантатаһы. Камерный‑инструменталь әҫәрҙәр араһында Ҡыллы квартет (1987, 1988), ҡурай, литавра һәм камерный оркестр өсөн “Ҡурай тураһында поэма” (“Поэма о курае”, 1989), “Заятүләк менән Һыуһылыу” эпосы б‑са хореографик миниатюралар (2003), ҡурай һәм халыҡ музыка ҡоралдары оркестры өсөн “Лирик поэма” (“Лирическая поэма”, 2005), ҡурайсылар, скрипкасылар ансамблдәре өсөн әҫәрҙәр, төрлө музыка ҡоралдары өсөн пьесалар һәм халыҡ музыкаһы эшкәртмәләре. Р.Т.Бикбаев шиғырына “Һинһеҙ” (1997), Ғ.Ильяс шиғырына “Уралҡай” (2007), “Аң баҫҡысынан” (“По лестнице сознания”, 2000) вокаль циклдары, “Был мөхәббәт донъяһы” (“Этот мир любви”, 2005) ораторияһы, тауыш, флейта, скрипка, фп. һәм һуҡма музыка ҡоралдары өсөн “Алыҫтағы йондоҙ яҡтылығы” (“Свет далёкой звезды”, 2006; бөтәһе лә — Л.И.Хәбибрахманова шиғырҙарына) әҫәре, романстар, балалар өсөн хор әҫәрҙәре һәм йырҙары, драма спектаклдәренә музыка авторы.

Г.Ә.Ишкинина

Тәрж. Г.Һ.Ризуанова

Яндекс.Метрика