“СӘЙЯР”, татар театр труппаһы. 1907–18 йй. эшләгән. Уральск ҡ. коллектив антреприза булараҡ ойошторолған. Художество етәксеһе – Ғ.Хәйруллин‑Ҡарыев (1908 й. алып). 1908 й. башлап Ҡазанда урынлашҡан. “С.” нигеҙен “Фажиғә вә мөсәккин ислямия” (“Мосолман драмаһы һәм мелодрамаһы”; 1906, художество етәксеһе И.Ашҡаҙарский) Ырымбур труппаһы тәшкил иткән. Репертуар башлыса татар, төрөк, урыҫ әҙәбиәте әҫәрҙәренән [Н.Кемалдең “Ҡыҙғаныс бала” (“Жалкое дитя”), Ғ.Камалдың “Бәхетһеҙ үҫмер”, Ғ.Исхаҡиҙың “Уҡытыусы”, М.Фәйзиҙең “Йәштәрҙе алдамаҫһың”, Н.В.Гоголдең “Тикшереүсе” (“Ревизор”), А.Н.Островскийҙың “Йәшен” (“Гроза”)] һәм сит ил классикаһынан [Ф.Шиллерҙың “Мәкер һәм мөхәббәт” (“Коварство и любовь”), Мольерҙың “Һаран” (“Скупой”), К.Гоцциҙың “Принцесса Турандот”] һ.б. торған. Төрлө йылдарҙа труппа составына З.Г.Богданова, Г.Болгарский, С.Ғиззәтуллина‑Волжская, Ф.С.Ильская, Камал I, Камал II, К.Шамил һ.б. ингән. Художество етәкселәре һәм спектаклдәрҙе ҡуйыусылар: Хәйруллин‑Ҡарыев, В.МортазинИманский, М.И.Мутин, К.Ғ.Тинчурин һ.б. “Нур”, “Ширҡәт” труппалары м‑н хеҙмәттәшлек иткән. Волга буйы, Урал, Себер, Урта Азия, Ҡырым, Кавказ ҡалалары буйлап гастролдәрҙә булған. “С.” тарҡалғандан һуң актёрҙар Ҡыҙыл армия театрҙары труппаларына, Өфө дәүләт үрнәк татар‑башҡ. театрына (ҡара: Үрнәк татар‑башҡорт театры), 1‑се Башҡ. дәүләт драма театрына (ҡара: Башҡорт драма театры), 1‑се татар дәүләт театрына (хәҙ. Ғ.Камал ис. Татар театры, Ҡазан) һ.б. күскән.

Әҙәб.: Татар совет театры. Казан, 1975; М о р т а з и н В., Ч е н ә к ә й Т. Татар театры тарихыннан. 2‑че бас. Казан, 1996.

Һ.С.Сәйетов

Тәрж. Г.Һ.Ризуанова

Яндекс.Метрика