СЫЙЫРСЫҠТАР (Sturnidae), турғай һымаҡтар отрядына ҡараған ҡош ғаиләһе. 36 заты, 100‑ҙән ашыу төрө билдәле, Евразияла, Африкала, Австралияла таралған. Башҡортостанда ябай С. һәм ал С. осрай. Кәүҙә оҙонлоғо 20—25 см, ауырлығы 60—90 г. Ҡауырһын ҡапламы ҡуйы, тығыҙ, ялтырауыҡ. Ата ҡоштоң төҫө сағыуыраҡ, ябай С. охра һәм аҡ  төҫтәге сыбарлыҡтары булған ҡара (тамаҡ һәм күкрәк өлкәһе көслө ҡуйы ҡыҙыл һәм йәшкелт); ал С. тоноҡ ал төҫтә (ата ҡоштоң соңҡаһында оҙон өлпө бар, инә ҡошта — ҡыҫҡа), башы, ҡойроғо һәм ҡанаттары шәмәхә ҡара һәм йәшкелт ҡара төҫтә. Суҡышы оҙон, тура, осло. Ҡанаттары оҙон. Ҡойроғо ҡыҫҡа. Аяҡтары көслө, С. ерҙә һәм ағас ботаҡтары буйлап яҡшы хәрәкәт итә. Моногам. Парлап ағас ҡыуыштарында, ҡая ярыҡтарында, текә ярҙарҙа, таш аҫтарында; торама пункттарҙа оялай. Йылына 1 тапҡыр бала сығара, ояла ғәҙәттә 4—7 аҡһыл йәки зәңгәрһыу төҫтәге йомортҡа була. Ата һәм инә ҡош (ябай С. төндә инәһе генә) 11—15 көн дауамында баҫа. Бөжәктәр һәм уларҙың ҡарышлауыҡтары, селәүсендәр, моллюскалар һ.б. умыртҡаһыҙҙар, көҙ көнө — үҫемлектәрҙең емештәре, орлоҡтары м‑н туҡлана. Ябай С. респ. бөтә терр‑яһында осрай, ал С. һирәкләп аҙыҡ эҙләп килә. Ауыл хужалығы һәм урман культуралары ҡоротҡостарының күләмен көйләй.

Ә.Ф.Мәмәтов

Тәрж. Г.А.Миһранова

 

 

 

Яндекс.Метрика