СЫЙ (Achnatherum), ҡыяҡлылар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 20 төрө билдәле, Евразияның, Төньяҡ Африканың һәм Американың субтропик бүлкәтендә таралған. Башҡортостанда ялтыр С. үҫә. Эре кәҫлектәр барлыҡҡа килтергән күп йыллыҡ үлән. Һабағы күп һанлы, төҙ, шыма, бейеклеге 50–250 см. Япрағы оҙон, тар ҡыяҡлы, ҡаты, ғәҙәттә буй төрөлгән, ярылы телсә м‑н. Башаҡ тәңкәләре (2 дана) ланцет формаһында, сәскәнән оҙонораҡ; аҫҡылары – оҙон нескә ҡылсыҡлы. Сәскәләре асыҡ-миләүшә төҫөндә, бер сәскәле ян-яҡтан ҡыҫылған һепертке сәскәлектәренә йыйылған башаҡтарҙа. Май-июлдә сәскә ата. Емеше – тығыҙ сәскә тәңкәләре булған цилиндр формаһындағы бөртөксә, июнь–авг. өлгөрә. Далала, ярым сүллектә, тоҙланған тупраҡта, ҡырсынлы һәм ташлы битләүҙә үҫә, йыш ҡына ҡыуаҡлыҡ барлыҡҡа килтерә. Башҡортостандың Урал аръяғы һәм Башҡортостандың Урал алды көньяғында йыйылған иҫке гербарий өлгөләренән билдәле. Сүсле үҫемлек (һабаҡтарын үреү өсөн материал итеп ҡулланалар), декоратив үҫемлек, мал аҙығы үҫемлеге. БР-ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.

Л.М.Абрамова

Тәрж. Г.А.Миһранова

 

 

 

 

 

Яндекс.Метрика