СОЛОНЧАНКА I, 5—6 бб. археологик ҡомартҡыһы. Ырымбур өлк .Кваркенск р‑ны Красный Огородник ҡасабаһынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 2,7 км алыҫлыҡта Суундук й. (Урал й.ҡушылдығы) һул ярында урынлашҡан. И.М.Батанина тарафынан асыла, 1993 й. А.Д.Таиров өйрәнә. Ҡурғанлы ҡәберлектәргә ҡарай. Таш-балсыҡ өйөмлө (диам. 6—5,9 м, бейеклеге 0,3—0,5 м) һәм балсыҡ урҙары-“мыйыҡтары” (оҙонлоғо 157 м, 190 м; киңлеге 8—10 м; бейеклегеи 0,1—0,3 м). булған 3 ҡурғандан тора, урҙар тирәләй түңәрәк ер майҙансыҡтар урынлашҡан; ҡурған уртаһы ҡулса һымаҡ таш кәртә (диам. 12 м яҡын) м‑н уратып алынған. Һәр ҡурған аҫтында ҡабырғала аяҡтары һуҙып һалынған ат ҡәбере табылған. Керамика әүәләнгән төбө яҫы һауыттарҙан ғибәрәт. Ҡәберҙә ҡорал (өс ҡырлы тимер уҡ башаҡтары, ян өсөн һөйәк пластинкалар, һаҙаҡ ҡалдыҡтары: йөҙ яғынан алтын м‑н ҡапланған, баҫылған биҙәктәр, төртөктәр, гранат һәм быяла киҫәктәре м‑н биҙәлгән бронза пластина), ат егеү кәрәк-ярағы (тимер ауыҙлыҡ, эйәр ҡашының алтын өҫтәмәләре, алтын һәм көмөш фольга м‑н көпләнгән бәләкәй ағас фигуралар, йүгән ҡайышының алтын фольга м‑н көпләнгән бронза өҫтәмәләре), бил гарнитуры (аҫмалы ҡайыштарҙың бронза һәм көмөш өҫтәмәләре, көмөш ҡаптырмалар, алтын һәм көмөш өҫтәмәләр, аҡыҡ, аҡ аҡыҡ, гранат киҫәктәре ҡуйылған биҙәүестәр, айыл-сигәләр), бронза һауыт табылған. С.I көньяҡ-көнбайышҡа табан 20 м алыҫлыҡта ер өйөмлө (диам. 12—13 м, бейеклеге 0,3 м) IV ҡурған урынлашҡан, уның аҫтында катакомба формаһындағы ҡәбер асыҡланған, камераһында 28 бронза сигә ҡаҙаҡтары табылған. Ҡомартҡы материалдары Силәбе ун‑ты фондтарында һаҡлана.

Әҙәб.: Курган с “усами" Солончанка I: сб. науч. трудов. Челябинск, 1999.

А.Д.Таиров

Тәрж. Д.К.Үзбәков

Яндекс.Метрика