СЫБАР СӘСКӘ (Fritillaria), ләләһымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 80 төрө билдәле, башлыса төньяҡ уртаса зонала таралған. Башҡортостанда рус С.с. һәм сатраш С.с. үҫә. Күп йыллыҡ һуғанбаш үҫемлек. Һабағы төҙ, ябай, аҫҡы өлөшөндә япраҡһыҙ, бейеклеге 50—60 см тиклем. Япрағы сиратлы, ҡыяҡлы, рус С.с. өҫкөһө – епкә оҡшаған, спираль рәүешле уралған, аҫҡыһы – суҡлы йәки ҡапма-ҡаршы. Сәскәһе һалынҡы, аңлайышһыҙ сатрашлы һүрәте бар, сатраш С.с. – яңғыҙар, бысраҡ пурпурға буялған, эс яғы һарғылт, рус С.с. – һабаҡ осондағы һирәк тәлгәштә 1–5-әр, көрән-миләүшә төҫөндә. Сәскә эргәлеге 6 сегменттан тора, ҡыңғыраулы. Апр.—майҙа сәскә ата. Емеше – ҡумта, июндә өлгөрә. Рус С.с. респ. үҙәк һәм көньяҡ райондарында болонло далаларҙа, ҡыуаҡлыҡтар араһында, битләүҙәрҙә, урман ситтәре буйлап, сатраш С.с. дала һәм урман-дала райондарында татырлы болондарҙа һәм татырлыҡта үҫә. Декоратив үҫемлек. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән, рус С.с. ш. уҡ РСФСР‑ҙың Ҡыҙыл китабына ингән.

Л.Әөхвәтуллина

Тәрж. Г.А.Миһранова

 

Яндекс.Метрика