ПРЕДПРИЯТИЕ, табыш алыу маҡсатында продукция етештереү, эштәр башҡарыу һәм хеҙмәттәр күрһәтеү өсөн ойошторолған үҙ аллы хужалыҡ иткән субъект; эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеген тормошҡа ашырыу өсөн ҡулланылған милек комплексы. Ҡағиҙә булараҡ, юридик шәхес булып тора. П. һатыу-алыу, залог, ҡуртым һәм башҡа килешеү объекты булырға мөмкин. Милек формаһы б-са дәүләт, муниц., шәхси, ҡатнаш (ш. иҫ. сит ил капиталы ҡатнашлығында), кооператив П. һ.б.; ойоштороу маҡсаты б-са – коммерция һәм коммерцияға ҡарамаған; эшмәкәрлеге б-са – күп профилле һәм махсус; хеҙм-рҙәр һаны һәм әйләнеше б-са эре, уртаса һәм бәләкәй предприятиелар була. Коммерция П. хужалыҡ ширҡәттәре һәм йәмғиәттәре (ЯСЙ, АЙ), етештереү кооперативтары һәм унитар пр-тиелар формаһында ойошторола ала. ЯСЙ-ның устав капиталы ҡатнашыусылар вклады иҫәбенә, акционерҙар йәмғиәтенең устав капиталы – акциялар һатыу иҫәбенә барлыҡҡа килә. Федераль милек м‑н оператив идара итеү хоҡуғында ФДУП, дәүләт милке м-н хужалыҡ итеү хоҡуғында – ДУП, муниц. – МУП ойошторола. Унитар П. милке бүленмәй.

Рәсәйҙә 20 б. 90-сы йй. башына тиклем дәүләт милке формаһындағы П., колхоздар, совхоздар һәм ҡулланыусылар кооперацияһы П., етештереү кооперативтары, ҡуртым предприятиелары, 90-сы йй. башынан шәхси предприятиелар таралған була. Башҡортостанда 1990 й. – 7 П., 1992 – 20, 2001 – 58; 2007 – 78,4 П. иҫәпләнә, ш. иҫ. дәүләт – 3,4, муниц. – 9,7, ҡатнаш – 1,9, шәхси – 56,6, ҡулланыусылар кооперацияһы – 0,3, йәмәғәт берекмәләре – 5,7, сит ил һәм сит илдәр ҡатнашлығында ҡатнаш П. – 0,8.

Ф.С.Исхакова

Тәрж. Ф.Ғ.Ғәлиев

 

Яндекс.Метрика