СЫРТЛАНОВТАР, дворяндар нәҫеле. Ҡазан даруғаһының Ҡаңлы улусы Шланлыкүл а. (БР‑ҙың Бүздәк р‑ны) башҡорттары. Нәҫелде башлап ебәреүсе – Ишбулды С. (1757–1833), указлы мулла. Уның улдарынан иң билдәлеләре: Шиһабетдин С. (1793–1813), поход яҫауылы. Ватан һуғышында (1812) һәм рус армияһының сит илгә походтарында (1813–14) ҡатнашыусы; Шаһиәхмәт С. (1797–?), зауряд‑яҫауыл (1815). 1814 й. алып 12‑се башҡ. кантонында хеҙмәт иткән. 1816 й., 1833 й. поход яҫауылы, 1818–26 йй. йорт старшинаһы; Шаһимәрҙән С. (1803–?), 1816 й. старшина ярҙамсыһы, 1834 й. указлы мулла; Шаһгардан С. (1804–?), ғәскәр старшинаһы. 1821 й. башлап 12‑се башҡ. кантонында хеҙмәт иткән. 1833 й. алып 12‑се башҡ. кантоны башлығы ярҙамсыһы, 1834 й. – башлығы, 1856 й. – 21‑се башҡ. кантоны башлығы. “1853–1856 йй. Көнсығыш һуғышы иҫтәлегенә” миҙалы м‑н бүләкләнгән. Бәләбәй өйәҙендә 2 тирмәне һәм йылҡы заводы булған. Ғимаҙетдин С. (1805–?), указлы мәзин; Мифтахетдин С. (1807–?), урядник (1829). 1823 й. башлап 12‑се башҡ. кантонында, 1831 й. Ырымбур ҡ. хеҙмәт иткән; Ғәбделваһап С. (1816–?), урядник; Шиһабетдин С. (1818–?), урядник. Шаһиәхмәт С. улдарынан иң билдәлеһе Сиражетдин С. (1818–58), зауряд‑хорунжий. Шаһимәрҙән С. улдарынан иң билдәлеһе Имаметдин С. (1824–?), указлы мулла. Шаһгардан С. иң билдәле улдары: Арыҫланбәк С. (1830–?), зауряд‑сотник (1857). 1848 й. алып 13‑сө башҡ. кантонында, 1857 й. башлап 21‑се башҡ. кантоны башлығы ярҙамсыһы булып хеҙмәт иткән. “1853–1856 йй. Көнсығыш һуғышы иҫтәлегенә” миҙалы м‑н бүләкләнгән; Йыһангир С. (1832–?), указлы мулла; Шаһисолтан С. (1834–?), сотник. Ырымбур Неплюев кадет корпусын тамамлағандан һуң (1855) 21‑се башҡ. кантонында хеҙмәт иткән, 1861 й. башлап 20‑се башҡ. кантоны башлығы. “1853–1856 йй. Көнсығыш һуғышы иҫтәлегенә” миҙалы м‑н бүләкләнгән. Атаһы м‑н берлектә Бәләбәй өйәҙендә һыу тирмәне һәм йылҡы заводы хужаһы була; Шаһихәйҙәр С. (ҡара: Ш.Ш.Сыртланов). Шаһихәйҙәр С. иң билдәле улдары: Ғәлиәскәр С. (ҡара: Ғ.Ш.Сыртланов); Рәүил С. (ҡара: Р.Ш.Сыртланов); Йосоп С., 1918 й. Башҡорт ғәскәрендә хеҙмәт итә. С. нәҫеленә ш. уҡ Ампир Шәйбәк улы С. (4.3.1936, БАССР‑ҙың Бүздәк р‑ны Сыртлан а.) инә, техник ф. канд. (1983). РФ Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының атҡ. хеҙм‑ре, РФ‑тың атҡ. нефть һәм газ сәнәғәте хеҙм‑ре (икеһе лә – 1996), БР‑ҙың атҡ. нефтсеһе (1992), нефть сәнәғәте отличнигы (1978). ӨНИ‑не тамамлаған (1960). 1984–2003 йй. “Башнефть" АНК‑нда: баш инженер – ген. дир. урынбаҫары, 1994 й. алып ген. директор. БР Дәүләт Йыйылышының (ҡара: Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай) 2‑се саҡырылыш депутаты. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1986), “Почёт Билдәһе“ (1981) орд. м‑н бүләкләнгән. Шулай уҡ М.И.Сыртланов, Р.С.Сыртланов С. нәҫеленә ҡарай. С. нәҫеле 19 б. 2‑се ярт. Өфө губернаһының дворян нәҫел тарихы китабына яҙылған.

З.Ғ.Ғәтиәтуллин, А.Ш.Ярмуллин

Тәрж. М.Х.Хужин

Яндекс.Метрика