ОЛО ТАРХАН ҠӘБЕРЛЕГЕ, 8 б. 2се ярт. — 9 б. 1се ярт. археологикҡомартҡыһы. ТРҙың Тәтеш рны Оло Тархан а. янында урынлашҡан. 1950 й. А.Х.Халиҡов тарафынан асыла, 1957 й., 1960 й. СССР ФАныңҠазан филиалы һәм Ҡазан унты экспедициялары (етәкселәре В.Ф.Генинг, Халиҡов), 1970 й. Е.А.Халиҡова тикшерә. Ҡурғанһыҙҡәберлектәриҫәбенә инә, 365 ҡәбер өйрәнелгән. Ҡәберҙәр төньяҡкөньяҡ йүнәлешендә рәттәр булып урынлашҡан. Мәрхүмдәр мөйөштәре аҙғына түңәрәкләтелгән тура мөйөшлөҡәбер соҡорҙарында салҡан һалып баштарын төньяҡҡа йәки көньяҡҡа бора биреп, көнбайышҡа ҡаратып ерләнгән. Оҙон стеналар буйлап баҫҡыскиртләстәре булған ҡәбер соҡорҙары осрай. Ерләнгәндәрҙең аяғы осонда йола бса күмеү эҙҙәре (ат башы һәм аяҡһөйәктәре), башы осонда балсыҡ көршәктәр табылған. Керамикатүңәрәк төплө көршәккәһәм суйынға оҡшаш һауыттарҙан ғибәрәт. Ҡәберҙә балсыҡ орсоҡбаштар, тимер энәләр, уҡ башаҡтары, бысаҡтар, ҡылыстар һәм ат егеү кәрәкярағы (өҙәңгеләр, ауыҙлыҡтар), бронза, көмөш һәм быяла биҙәүестәр (беләҙектәр, йөҙөктәр, сулпылар, ҡаптырмалар, һырғалар, муйынсаҡтар) табылған. Ҡомартҡы болғарҙарҙыңУрта Волга буйына һәм Кама буйына (ҡара: ВолгабуйыБолғары) килеп ултырыуын, уларҙың Урал алды, ш. иҫ. Имәнкиҫкәмәҙәниәтеһәм Кушнаренкомәҙәниәте, халыҡтары мн үҙара мөнәсәбәтен сағылдыра. О.Т.ҡ. материалдары ТРҙың Дәүләт музейында һаҡлана.

Әҙәб.: Г е н и н г В.Ф., Х а л и к о в А.Х. Ранние болгары на Волге. М., 1964.

В.А.Иванов

Тәрж. Д.К.Үзбәков

ОЛО ТАРХАН ҠӘБЕРЛЕГЕ, 8 б. 2се ярт. — 9 б. 1се ярт. археологикҡомартҡыһы. ТРҙың Тәтеш рны Оло Тархан а. янында урынлашҡан. 1950 й. А.Х.Халиҡов тарафынан асыла, 1957 й., 1960 й. СССР ФАныңҠазан филиалы һәм Ҡазан унты экспедициялары (етәкселәре В.Ф.Генинг, Халиҡов), 1970 й. Е.А.Халиҡова тикшерә. Ҡурғанһыҙҡәберлектәриҫәбенә инә, 365 ҡәбер өйрәнелгән. Ҡәберҙәр төньяҡкөньяҡ йүнәлешендә рәттәр булып урынлашҡан. Мәрхүмдәр мөйөштәре аҙғына түңәрәкләтелгән тура мөйөшлөҡәбер соҡорҙарында салҡан һалып баштарын төньяҡҡа йәки көньяҡҡа бора биреп, көнбайышҡа ҡаратып ерләнгән. Оҙон стеналар буйлап баҫҡыскиртләстәре булған ҡәбер соҡорҙары осрай. Ерләнгәндәрҙең аяғы осонда йола бса күмеү эҙҙәре (ат башы һәм аяҡһөйәктәре), башы осонда балсыҡ көршәктәр табылған. Керамикатүңәрәк төплө көршәккәһәм суйынға оҡшаш һауыттарҙан ғибәрәт. Ҡәберҙә балсыҡ орсоҡбаштар, тимер энәләр, уҡ башаҡтары, бысаҡтар, ҡылыстар һәм ат егеү кәрәкярағы (өҙәңгеләр, ауыҙлыҡтар), бронза, көмөш һәм быяла биҙәүестәр (беләҙектәр, йөҙөктәр, сулпылар, ҡаптырмалар, һырғалар, муйынсаҡтар) табылған. Ҡомартҡы болғарҙарҙыңУрта Волга буйына һәм Кама буйына (ҡара: ВолгабуйыБолғары) килеп ултырыуын, уларҙың Урал алды, ш. иҫ. Имәнкиҫкәмәҙәниәтеһәм Кушнаренкомәҙәниәте, халыҡтары мн үҙара мөнәсәбәтен сағылдыра. О.Т.ҡ. материалдары ТРҙың Дәүләт музейында һаҡлана. Әҙәб.: Г е н и н г В.Ф., Х а л и к о в А.Х. Ранние болгары на Волге. М., 1964. В.А.ИвановТәрж. Д.К.Үзбәков

Яндекс.Метрика